چطور اعتماد دیگران را بدست آوریم و یا آن را از دست بدهیم؟
۳۰ آبان, ۱۳۹۷
اگر کسی جواب پیغام‎مان را نداد، چه کنیم؟
۱۱ آذر, ۱۳۹۷

چرا کودکتان مو می کشد؟!


چرا کودکتان مو می کشد؟!
میگنا: حتما در کودکان خردسال رفتارهای مانند لگد زدن، گاز گرفتن، نیشگون گرفتن و زدن را دیده اید اما یکی دیگر از این رفتارهای ناخوشایند کودک کشیدن مو می باشد که در این مطلب والدین را در جهت رفع آن یاری می دهیم . در ابتدا به علت بروز رفتار کشیدن مو در کودکان می پردازیم . کودک موهای خود و یا موی همبازی و اطرافیان را می کشد .
 

اگر کودکی موهای خود را کشید نشان از اختلال عصبی ، ناراحتی و نگرانی او دارد و مناسب است که والدین علت ناراحتی او را جویا شوند و یا در صورت وجود اختلال عصبی کودک را به نزد روانپزشک ببرند . اما اگر کودک موی اطرافیان را می کشد این رفتار ناشی از تربیت بد کودک نیست بلکه یکی از مهارتهایی است که کودک در دوران رشد خود آموخته و فهمیده با اجرای این رفتار چیزی نصیب او می شود . با یک مثال ساده می توان فهمید که کودک در پشت این رفتار که از نظر سایرین ناخوشایند است چه فکری در سر دارد . مثلا وقتی خواهرش بدون اینکه کسی بفهمد از کابینت شیرینی برمی دارد کودک موی او را می کشد تا والدین را خبر دار کند که او تنها شیرینی خورده و به علت اینکه اکثر والدین با تقسیم کردن شیرینی بین او و خواهرش سعی در توقف این رفتار دارند کودک می فهمد اگر موی کسی را بکشد سریعا نسبت به این رفتار واکنشی می بیند که گاهی همراه با جایزه است . حتی کودکان برای دفاع از داشته های خود مانند اسباب بازی موی همبازی خود را می کشند.

 

 

به گفته مارک رابرتز، پروفسور دانشگاه ایداهو در رشته روانشناسى بالینى، این رفتار کودک درست مانند زدن کلید و روشن شدن لامپ است. کودک با خودش مى‌گوید: ” چه جالب! وقتى موهاى خواهرم را مى‌کشم، او جیغ مى‌کشد!”. شاید هم دلیل مو کشیدن از نظر او، متوقف کردن یک اتفاق ناخوشایند است. مثلاً دوستش مى‌خواهد اسباب بازیش را بگیرد و با کشیدن مویش دست از این کار بر مى‌دارد. از آنجایى که مهارت‌هاى شناختى کودک، در حال رشد است، او با این کار شرایطى را که برایش پیش آمده کنترل مى‌کند. صحنه‌اى را تصور کنید که خواهر بزرگترش آخرین شیرینى داخل ظرف را بر مى‌دارد و کودکتان با کشیدن موى او صداى جیغش را در مى‌آورد. به احتمال زیاد شما وارد عمل مى‌شوید و خواهر بزرگتر را مجبور مى‌کنید، شیرینى‌اش را با او تقسیم کند. احتمالاً دفعه بعد، خواهر بزرگتر قبل از اینکه آخرین شیرینى را بردارد کمى فکر مى‌کند.

 

اگر کودکتان مو‌هاى خودش را مى‌کشد، احتمالاً ناراحت یا نگران است. این رفتار حتى مى‌تواند نشانه نوعى اختلال عصبى باشد. اگر در اینباره احساس نگرانى مى‌کنید با پزشکش صحبت کنید.

 

 

با عادت مو کشیدن چه باید کرد؟

 

۱-به او نشان دهید که چیزى نصیبش نمى‌شود. این کلیدى‌ترین راه حل براى متوقف کردن رفتار بدش است. با نادیده گرفتن کارش، به او مى‌فهمانید که این روش عملى است و او با کشیدن مو، مى‌تواند به خواسته‌اش برسد. شرایطى را تصور کنید که کودکتان موى دوستش را کشیده است تا اسباب بازى او را بگیرد، و شما بدون کوچکترین اشاره‌اى، نسبت به اتفاقى که رخ داده، مى‌روید تا براى کودکتان داستان تعریف کنید و حواسش را پرت کنید. کودکان اثرات متقابل روابط اجتماعى را درک نمى‌کنند، و تنها چیزى که با این کار به او مى‌فهمانید، این است که با کشیدن موى دیگران مى‌تواند حس ترحم شما را نسبت به خودش برانگیزد و شما را از آنِ خودش کند. کار درستى که باید انجام دهید این است که بلافاصله پس از کشیدن مو، اسباب بازى را به دوستش بازگردانید و همزمان بگویید ” ما، مو نمى‌کشیم! “. همین چند کلمه کافیست. در این تکنیک باید سریع عمل کنید زیرا کودکان در لحظه زندگى مى‌کنند. با اینکار مى‌فهمد که مو کشیدن حاصلى نداشت و اسباب بازى را از دست داد.

 

۲-وقتى کودک موى کسى را مى‌کشد، ابتدا مشتش را باز کنید و فرد قربانى را نجات دهید. سپس دستش را محکم بگیرید و بگویید: ” ما، مو نمى‌کشیم! مو کشیدن درد دارد! “. بعد اگر خواستید مى‌توانید از روش مهلت دادن، استفاده کنید. او را بر روى صندلى بنشانید و خودتان هم کنارش بایستید. اما هرگز در این یکى، دو دقیقه با او صحبت نکنید. وقتى مهلت یکى دو دقیقه اى تمام شد، درباره وضعیتى که پیش آمده با او صحبت کنید. حتى اگر هنوز مهارت زبانى او کامل نشده و نمى‌تواند صحبت کند، این کار را بکنید. زیرا نشان مى‌دهید که مشکلات را باید با صحبت کردن حل کرد نه چیز دیگرى ( مثل مو کشیدن ). از او سؤال کنید “مى دانى چه کارى کردى که اشتباه بود؟” بعد از جوابش ادامه دهید “به نظرت چرا اشتباه بود؟” نگران نشوید اگر مى‌گوید ” چون باید تنبیه مى‌شدم”. از نظر رشدى این پاسخ عادیست. شما ادامه دهید “بله اگر مو بکشى تنبیه مى‌شوى اما ما باید به یک چیز دیگر هم فکر کنیم. ما نباید موى دیگران را بکشیم چون ممکن است به آنها صدمه بزنیم!”. منتظر معجزه نباشید که پس از این مکالمه همه چیز درست شود. کودکان به سختى موضوعى را یاد مى‌گیرند و انقدر باید این اتفاق تکرار شود تا در نهایت بفهمند که با این کار نتیجه‌اى نمى‌گیرند. مقاومت کنید و تسلیم نشوید. به مرور زمان که مهارت کلامى او بهتر شد، به او یاد دهید که از صحبت کردن براى حل مشکلش استفاده کند.

 

۳-هیچگاه تلافى نکنید. هرگز سعى نکنید مو هایش را بکشید تا به او ثابت کنید که این کار چقدر دردناک است. هدف کودک از کشیدن مو، ایجاد تغییر در شرایط است مثلاً مى‌خواهد دوستش را از تلاش براى گرفتن عروسکش منصرف کند، نه اینکه به کسى آزار برساند. اما پیامى که از کار شما دریافت مى‌کند این است : براى اصلاح کردن رفتار کسى، باید تلافى کنى. در صورتیکه شما باید الگوى او باشید و به او یاد دهید که در هر شرایطى به جاى آزار رساندن به دیگران، باید از کلمات، براى بیان خواسته هایش، کمک بگیرد.


خلاصه

 

چه باید کرد؟

اگر کودک شما نیز رفتار مو کشیدن دارد در درجه اول هیچگاه رفتار او را بر روی خودش تلافی نکنید زیرا کودک فقط جهت تغییر شرایط مو می کشد پس نیازی نیست به او بفهمانید که مثلا مو کشیدن چقدر درد دارد در مرحله بعدی وقتی کودک موی کسی را کشید ابتدا مشتش را بازکنید و قربانى را نجات دهید سپس با کودک درباره این رفتار ناپسند صحبت کنید و اجازه دهید چند دقیقه ای فکر کند و به او بیاموزید برای حل مشکلاتش بجای مو کشیدن از صحبت کردن استفاده کند و نکته آخر آنکه به کودک نشان دهید که با کشیدن مو چیزى نصیبش نمى‌شود و مانند ماجرای شیرینی به او جایزه ندهید و یا احساس ترحم نشان ندهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *